Werkvorm
Waarderend onderzoek: bouwen op wat al werkt in het netwerk
Samen onderzoeken wat al goed werkt in het netwerk, en van daaruit een gedeelde droom en volgende stappen maken.
- Fase
- Kernteam, Netwerk, Platform
- Wat speelt er
- We willen ideeën ophalen en uitproberen
- Duur
- 2 tot 4 uur, of verdeeld over meerdere bijeenkomsten
- Groep
- 6 tot 60 deelnemers
- Nodig
- Interviewvragen, flip-overs, stiften
Netwerken praten veel over wat er mis is. Daar zijn ze voor opgericht, tenslotte. Waarderend onderzoek kiest een andere ingang. Het vraagt: wanneer ging het juist goed? Wat maakte dat mogelijk? En hoe krijgen we daar meer van? Die vragen geven energie en laten zien welke krachten er al in het netwerk aanwezig zijn.
Waarderend onderzoek, in het Engels appreciative inquiry, werd ontwikkeld door David Cooperrider. Het werkt met een cyclus van vier fasen die allemaal met een D beginnen.
De 4D-cyclus
In de fase Discover (ontdekken) vertellen deelnemers elkaar verhalen over momenten waarop de samenwerking op haar best was. In Dream (dromen) stellen ze zich voor hoe het netwerk eruitziet als die momenten de norm worden. In Design (ontwerpen) bepalen ze wat er nodig is om die droom waar te maken. En in Destiny (doen) kiezen ze wie wat gaat oppakken.
Wanneer gebruik je deze werkvorm?
Wanneer het netwerk in een dip zit en de energie terug moet komen. Ook bij een herstart of koerswijziging, en wanneer je de kracht van een netwerk zichtbaar wilt maken voor nieuwe partners of financiers.
Stappen
- Kies het onderwerp (voorbereiding). Formuleer positief. "Samenwerking die bewoners echt verder helpt" geeft meer energie dan "minder versnippering".
- Ontdekken (45 minuten). Deelnemers interviewen elkaar in tweetallen: vertel over een moment waarop deze samenwerking op haar best was. Wat gebeurde er? Wat maakte het mogelijk?
- Dromen (30 minuten). In groepjes stellen deelnemers zich voor dat het vijf jaar later is en de beste momenten de norm zijn. Hoe ziet het eruit? Maak een tekening of een korte presentatie.
- Ontwerpen (45 minuten). Wat moet er veranderen in hoe we samenwerken om die droom dichterbij te brengen? Formuleer uitspraken die beginnen met "In ons netwerk ...".
- Doen (30 minuten). Wie pakt wat op? Laat mensen kiezen waar ze energie van krijgen.
Tips en valkuilen
Ook bij waarderend onderzoek mogen problemen op tafel komen. Ze krijgen alleen een andere plek. Een klacht bevat vaak een droom: "er is geen tijd voor overleg" wordt "we willen tijd om echt samen te werken".
De interviews in de eerste fase zijn de kern. Neem er de tijd voor.
Referentie
Cooperrider, D. L., & Whitney, D. (2005). Appreciative inquiry: A positive revolution in change. Berrett-Koehler.
Bron: Waarderend onderzoek (Appreciative Inquiry), ontwikkeld door David Cooperrider en collega's; uitgewerkt voor netwerken door OpgavePlatform