Werkvorm
Actorenanalyse: wie zijn de actoren rond jullie opgave?
Per partij bepalen wat haar belang is, hoeveel invloed ze heeft en hoe betrokken ze is, zodat je weet wie je hoe benadert.
- Fase
- Initiatiefgroep, Kernteam
- Wat speelt er
- We willen zien wie er meedoet en wie er mist
- Duur
- 60 tot 90 minuten
- Groep
- 3 tot 12 deelnemers
- Nodig
- Flip-over met een assenkruis, post-its, een lijst met partijen
Actoren zijn alle partijen die invloed hebben op een opgave of er de gevolgen van ondervinden. Dat kunnen organisaties zijn, zoals een gemeente of een zorgverzekeraar, maar ook groepen inwoners, ondernemers of één persoon met veel gezag in de wijk. Een actorenanalyse brengt die partijen in kaart, met hun belangen, hun invloed en hun betrokkenheid.
In een netwerk heeft niemand de macht om anderen mee te laten doen. Daarom is het extra belangrijk om te begrijpen wat partijen drijft. Een actorenanalyse helpt je om per partij te bepalen hoe je haar betrekt.
Wanneer gebruik je deze werkvorm?
Bij de start van een netwerk of een nieuw project binnen het netwerk. Ook wanneer het netwerk een belangrijke stap wil zetten, zoals een gezamenlijke aanvraag of een plan dat steun nodig heeft. Een actorenanalyse is een vorm van omgevingsanalyse, gericht op de mensen en organisaties in die omgeving.
Stappen
- Maak een lijst van actoren (15 minuten). Noteer alle partijen die met de opgave te maken hebben. Een netwerkkaart is een goed vertrekpunt.
- Beschrijf de belangen (20 minuten). Schrijf per actor op wat zijn belang is bij de opgave, wat hij zou winnen en wat hij zou kunnen verliezen. Formuleer het zoals de actor het zelf zou zeggen.
- Plaats ze in het assenkruis (15 minuten). Zet de actoren op een assenkruis met invloed op de verticale as en betrokkenheid op de horizontale as.
- Bepaal per kwadrant een aanpak (15 minuten). Veel invloed en veel betrokkenheid: samen optrekken. Veel invloed, weinig betrokkenheid: interesseren en informeren. Weinig invloed, veel betrokkenheid: ruimte geven en ondersteunen. Weinig van beide: op de hoogte houden.
- Toets je aannames (10 minuten). Bij welke actoren weten jullie het belang niet zeker? Spreek af wie het gaat navragen, bijvoorbeeld met stakeholderinterviews.
Tips en valkuilen
Een actorenanalyse is snel gebaseerd op aannames over anderen. Benoem dat. Wat jullie denken dat de woningcorporatie wil, kan heel anders zijn dan wat de corporatie zelf zegt.
Vergeet de stille actoren niet. Inwoners die niet georganiseerd zijn, hebben vaak weinig formele invloed maar ondervinden de gevolgen het sterkst.
Maak de analyse niet alleen over anderen. Zet ook de eigen organisaties van de deelnemers in het assenkruis. Dat levert vaak het eerlijkste gesprek op.
Bron: Actoren- en omgevingsanalyse, algemeen gebruikte werkwijze in beleid en projectmanagement; uitgewerkt voor netwerken door OpgavePlatform
Past deze werkvorm bij jullie netwerk?
Deze werkvorm helpt vooral in de fase Initiatiefgroep. Weet je niet in welke fase jullie netwerk zit? Met de fasescan zie je het in vijf minuten.