Werkvorm
Rich picture: de opgave samen tekenen
Samen een tekening maken van de opgave, met mensen, belangen, relaties en spanningen, zodat iedereen hetzelfde systeem ziet.
- Fase
- Initiatiefgroep, Kernteam
- Wat speelt er
- We willen zien wie er meedoet en wie er mist
- Duur
- 60 tot 90 minuten
- Groep
- 3 tot 6 deelnemers per tekening
- Nodig
- Groot vel papier (A1 of groter), stiften in verschillende kleuren
Een maatschappelijke opgave is te ingewikkeld voor een lijstje. Er zijn veel spelers, met eigen belangen, die elkaar op allerlei manieren beïnvloeden. Een rich picture is een tekening waarin je dat allemaal tegelijk laat zien. Poppetjes voor mensen, pijlen voor relaties, bliksemschichten voor conflicten, denkwolkjes voor wat iemand bezighoudt. De tekening hoeft niet mooi te zijn. Het gaat erom dat de groep samen het systeem ziet.
De werkvorm komt uit de Soft Systems Methodology, die Peter Checkland ontwikkelde om rommelige vraagstukken te onderzoeken waarin mensen het niet eens zijn over wat het probleem is.
Wanneer gebruik je deze werkvorm?
Wanneer het netwerk de opgave nog verschillend ziet, of wanneer de samenhang onduidelijk is. Ook als een gesprek steeds blijft hangen in één deel van het vraagstuk. Tekenen haalt mensen uit hun gewone manier van praten en laat verbanden zien die in woorden verborgen blijven.
Stappen
- Leg uit wat de bedoeling is (5 minuten). Laat een voorbeeld zien. Benadruk dat tekentalent niet nodig is.
- Teken de spelers (15 minuten). Teken mensen, groepen en organisaties die met de opgave te maken hebben. Geef ze een denkwolkje met wat hen bezighoudt.
- Teken de relaties (15 minuten). Verbind de spelers met pijlen. Gebruik symbolen voor spanningen, afhankelijkheden en geldstromen.
- Voeg de omgeving toe (10 minuten). Wat speelt er om het systeem heen? Wetgeving, budgetten, nieuws, eerdere projecten.
- Teken jezelf erin (5 minuten). Waar staan jullie als netwerk in deze tekening?
- Bespreek de tekening (20 minuten). Wat zie je nu wat je eerst niet zag? Waar zit de meeste spanning? Waar ligt een kans? Laat bij meerdere groepen elkaars tekeningen zien.
Tips en valkuilen
Laat iedereen tekenen. Als één persoon de stift vasthoudt, wordt het zijn tekening.
Een rich picture is nooit af. Hang hem op en voeg er bij volgende bijeenkomsten dingen aan toe.
Referentie
Checkland, P., & Scholes, J. (1990). Soft systems methodology in action. Wiley.
Bron: Rich picture, onderdeel van de Soft Systems Methodology van Peter Checkland; uitgewerkt voor netwerken door OpgavePlatform
Past deze werkvorm bij jullie netwerk?
Deze werkvorm helpt vooral in de fase Initiatiefgroep. Weet je niet in welke fase jullie netwerk zit? Met de fasescan zie je het in vijf minuten.