Werkvorm
Netwerkkaart maken: breng je netwerk rond de opgave in beeld
Samen tekenen wie er rond de opgave actief is, hoe de lijnen lopen en waar gaten zitten.
- Fase
- Initiatiefgroep, Kernteam, Netwerk
- Wat speelt er
- We willen zien wie er meedoet en wie er mist
- Duur
- 60 tot 90 minuten
- Groep
- 4 tot 20 deelnemers
- Nodig
- Groot vel papier of digitaal whiteboard, post-its in drie kleuren, stiften
Iedereen in een netwerk heeft een eigen beeld van wie erbij hoort. De wethouder denkt aan de partners met wie hij een convenant tekende. De wijkverpleegkundige denkt aan de mensen die ze elke week spreekt. Een netwerkkaart brengt die beelden samen op één vel. Je ziet wie er actief is, hoe de verbindingen lopen en, vaak het belangrijkste, wie er ontbreekt.
Een netwerkkaart is een eenvoudige vorm van netwerkanalyse. Je hebt er geen software voor nodig; papier en post-its zijn genoeg.
Wanneer gebruik je deze werkvorm?
Aan het begin van een netwerk, om te zien met wie je eigenlijk samenwerkt. Later opnieuw, wanneer het netwerk groeit of wanneer de energie bij een paar mensen blijft hangen. Een kaart die je om het jaar maakt, laat zien hoe het netwerk verandert.
Stappen
- Zet de opgave in het midden (5 minuten). Schrijf de opgave in één zin in het midden van het vel.
- Verzamel de spelers (15 minuten). Iedereen schrijft op post-its welke mensen, groepen en organisaties met de opgave te maken hebben. Eén naam per post-it. Gebruik drie kleuren: overheid, maatschappelijke organisaties en bedrijven, en inwoners of hun vertegenwoordigers.
- Plaats ze op de kaart (15 minuten). Hoe dichter bij het midden, hoe actiever iemand nu bijdraagt aan de opgave. Bespreek twijfelgevallen hardop.
- Teken de verbindingen (15 minuten). Trek lijnen tussen spelers die met elkaar samenwerken. Een dikke lijn voor een sterke relatie, een stippellijn voor een zwakke.
- Kijk samen naar de kaart (15 minuten). Wie heeft veel lijnen? Wie hangt los? Welke groep is ondervertegenwoordigd? Wie heeft er belang bij maar staat nog ver weg?
- Bepaal de volgende stap (10 minuten). Kies twee of drie spelers die jullie dichterbij willen halen, en spreek af wie contact legt.
Vragen bij het lezen van de netwerkkaart
- Op wie leunt het netwerk? Wat gebeurt er als die persoon wegvalt?
- Spreken we met de mensen om wie het gaat, of vooral over hen?
- Welke verbinding zou het netwerk het meest versterken?
- Zijn er spelers die het netwerk tegenwerken? Waarom?
Tips en valkuilen
Maak de kaart met een gemengde groep. Als alleen het kernteam tekent, krijg je het beeld van het kernteam.
Bewaar de kaart en maak er een foto van. Leg hem bij de volgende sessie weer op tafel en vraag wat er veranderd is.
Wil je dieper ingaan op belangen en invloed van de spelers, ga dan verder met een actorenanalyse.
Na het maken van de kaart begint het onderhouden van de verbindingen. In een communityplatform kunnen deelnemers contact houden en kennis delen. Het contactenbeheer helpt de trekker om bij te houden wie er bij het netwerk hoort.
Bron: Netwerkanalyse en netwerkkaarten, algemeen gebruikte werkwijze; uitgewerkt voor netwerken rond maatschappelijke opgaven door OpgavePlatform
Past deze werkvorm bij jullie netwerk?
Deze werkvorm helpt vooral in de fase Initiatiefgroep. Weet je niet in welke fase jullie netwerk zit? Met de fasescan zie je het in vijf minuten.